ભરણ પોષણ નાં કેસ સંદર્ભમાં માત્ર ૫ % જ રકમ મંજૂર અંગેનો લેન્ડમાર્ક ચુકાદો/હુકમ

આ આદેશ રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાયેલ એક ક્રિમિનલ રિવિઝન પિટિશન છે, જે પત્ની (રિતુ ખત્રી) દ્વારા તેના પતિ (નવનીત ખન્ના) વિરુદ્ધ ભરણપોષણની રકમ વધારવા માટે દાખલ કરવામાં આવી છે. ફેમિલી કોર્ટે અગાઉ દર મહિને ₹૮,૦૦૦ મંજૂર કર્યા હતા, જેને અરજદારે પતિની ઊંચી આવક અને શૈક્ષણિક લાયકાતની સરખામણીએ અત્યંત ઓછા અને અન્યાયી ગણાવ્યા છે. સામા પક્ષે પતિએ દલીલ કરી છે કે પત્ની પોતે ઉચ્ચ શિક્ષિત છે, કમાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે અને લગ્ન જીવન માત્ર ૫૭ દિવસ જ ચાલ્યું હોવાથી તે વધુ રકમ મેળવવા હકદાર નથી. અદાલતે તેના અવલોકનમાં નોંધ્યું છે કે ભરણપોષણનો હેતુ પક્ષકારોની આર્થિક સ્થિતિ અને જરૂરિયાતો વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે. અંતે, કોર્ટે લગ્નના ટૂંકા ગાળા અને અન્ય સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને નીચલી અદાલતના નિર્ણયમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની જરૂરિયાત પર વિચારણા કરી છે.

આપેલા હુકમ મુજબ, રિતુ ખત્રી વિરુદ્ધ નવનીત ખન્ના ના કેસમાં પત્ની (અરજદાર) દ્વારા ફેમિલી કોર્ટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા માસિક રૂ. ૮,૦૦૦ ના ભરણપોષણની રકમમાં વધારો કરવા માટે રિવિઝન પિટિશન દાખલ કરવામાં આવી હતી.

આ ભરણપોષણની રકમ વધારવા અંગેની મુખ્ય દલીલો અને કોર્ટનો નિર્ણય નીચે મુજબ છે:

પત્નીની ભરણપોષણ વધારવાની માંગણી (અરજદારની દલીલો):

  • પત્નીની દલીલ હતી કે રૂ. ૮,૦૦૦ ની રકમ ખૂબ જ ઓછી અને અયોગ્ય છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેનો પતિ એક એસોસિયેટ પ્રોફેસર તરીકે દર મહિને રૂ. ૧.૫ લાખથી ૧,૮૦,૦૦૦ કરતાં વધુ આવક મેળવે છે અને સરકારી આવાસ તથા અન્ય સુવિધાઓ ભોગવે છે.
  • તેણીએ જણાવ્યું કે તે ઉચ્ચ શિક્ષિત (B.Ed., M.Ed., NET) હોવા છતાં હાલમાં બેરોજગાર છે, તેની પાસે આવકનો કોઈ સ્વતંત્ર સ્ત્રોત નથી અને તે પોતાના પિતા પર નિર્ભર છે.

પતિની દલીલો:

  • પતિએ બચાવમાં જણાવ્યું કે પત્ની પાસે પોતાની જાળવણી માટે પૂરતા સાધનો છે. તે ઉચ્ચ શિક્ષિત છે, પીએચડી (PhD) કરી રહી છે જેમાં તેને સ્ટાઇપેન્ડ મળે છે, ભૂતકાળમાં સારી સંસ્થાઓમાં નોકરી કરી ચુકી છે, અને તેના અગાઉના લગ્નમાંથી તેને રૂ. ૫,૦૦,૦૦૦ નું કાયમી ભરણપોષણ (Alimony) પણ મળેલું છે.
  • તેમના લગ્નનો સમયગાળો માત્ર ૫૭ દિવસનો જ હતો.
  • પતિએ જણાવ્યું કે તે એક સિંગલ પેરેન્ટ છે અને તેની સગીર દીકરીના ઉછેર અને શિક્ષણની સંપૂર્ણ જવાબદારી તેના પર છે.

હાઈકોર્ટનું અવલોકન અને નિર્ણય:

  • આવકનો ચોક્કસ હિસ્સો આપવો ફરજિયાત નથી: કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભરણપોષણ એ મિલકતના વિભાજન સમાન નથી. પતિ વધુ કમાય છે એટલે તેની આવકનો અડધો કે મોટો હિસ્સો પત્નીને મળવો જ જોઈએ તેવો કોઈ નિયમ નથી. ભરણપોષણનો ઉદ્દેશ્ય વાજબી આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાનો છે, નહિ કે ગેરવાજબી આર્થિક લાભ મેળવવાનો.
  • લગ્નનો ટૂંકો સમયગાળો: કોર્ટે નોંધ્યું કે પક્ષકારો વચ્ચેના લગ્ન માત્ર ૫૭ દિવસ માટે જ ટક્યા હતા, જે ભરણપોષણ નક્કી કરતી વખતે ધ્યાનમાં લેવા જેવું એક ખૂબ જ મહત્ત્વનું પાસું છે.
  • પત્નીની કમાવાની ક્ષમતા: કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે પત્ની ઉચ્ચ શિક્ષિત છે અને તેની પાસે કમાવવાની ક્ષમતા છે, તેથી માત્ર પોતે બેરોજગાર છે તેવો દાવો ભરણપોષણની રકમ વધારવા માટે પૂરતો નથી. કોર્ટ ભરણપોષણ નક્કી કરતી વખતે પત્નીની કમાવાની ક્ષમતા અને લાયકાતને ધ્યાનમાં લઈ શકે છે.
  • પતિનો સારો વ્યવહાર અને જવાબદારીઓ: પતિ પોતાની સગીર દીકરીની જવાબદારી ઉઠાવી રહ્યો છે અને કોઈ પણ વિલંબ કર્યા વગર કોર્ટના આદેશ અનુસાર રૂ. ૮,૦૦૦ નું નિયમિત ભરણપોષણ ચૂકવી રહ્યો છે, જે કાયદા પ્રત્યેનો તેનો આદર અને સારો વ્યવહાર દર્શાવે છે.

સારાંશ : રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના નિર્ણયને યોગ્ય માન્યો અને રૂ. ૮,૦૦૦ ના માસિક ભરણપોષણને મનસ્વી કે અન્યાયી ગણવાનો ઇનકાર કર્યો. આ તમામ બાબતો અને સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને, ભરણપોષણની રકમમાં વધારો કરવાની પત્નીની અરજી હાઈકોર્ટે ફગાવી દીધી

આપેલા આદેશ અનુસાર, શ્રીગંગાનગરની કૌટુંબિક અદાલત નં. ૧ (Family Court No. 1) દ્વારા ૨૨ જુલાઈ ૨૦૨૪ ના રોજ આ ભરણપોષણ અંગેનો આદેશ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો,. પત્ની (રિતુ ખત્રી) દ્વારા CRPC ની કલમ ૧૨૫ હેઠળ ભરણપોષણ મેળવવા માટે અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી.

કૌટુંબિક અદાલતના આદેશના મુખ્ય અંશો અને તારણો નીચે મુજબ છે:

  • ભરણપોષણની રકમની મંજૂરી: કૌટુંબિક અદાલતે પત્નીની અરજીને આંશિક રીતે મંજૂર કરી હતી અને પતિને અરજીની તારીખથી દર મહિને રૂ. ૮,૦૦૦ નું સહાયક ભરણપોષણ (Supportive Maintenance) ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો,,.

આ હુકમ પસાર કરતી વખતે કૌટુંબિક અદાલતે નીચેની મહત્ત્વની બાબતોનું મૂલ્યાંકન કર્યું હતું:

  • લગ્નનો ટૂંકો સમયગાળો: અદાલતે ખાસ નોંધ લીધી હતી કે પક્ષકારો વચ્ચેના લગ્ન માત્ર ૫૭ દિવસના ખૂબ જ ટૂંકા ગાળા માટે જ ટક્યા હતા, જે ભરણપોષણ નક્કી કરવા માટે એક મહત્ત્વનું પરિબળ છે,.
  • પત્નીની શૈક્ષણિક લાયકાત અને કમાવવાની ક્ષમતા: કૌટુંબિક અદાલતે પત્નીની ઉચ્ચ શૈક્ષણિક પૃષ્ઠભૂમિ (B.Ed., M.Ed., NET), ભૂતકાળમાં પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં કામ કરવાનો તેનો અનુભવ અને તેની કમાવવાની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં લીધી હતી,,. અદાલતે નોંધ્યું કે પત્ની પોતે કામ કરવા માટે કે કમાવવા માટે સંપૂર્ણપણે અસમર્થ છે તેવો કોઈ સંતોષકારક પુરાવો તે રજૂ કરી શકી ન હતી.
  • ક્રૂરતાના આક્ષેપો માટે પુરાવાઓનો અભાવ: પત્નીએ પતિ અને તેના પરિવાર પર શારીરિક અને માનસિક ક્રૂરતા, દહેજની માંગણી અને ઘરની બહાર કાઢી મૂકવાના જે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા, તેને સાબિત કરવા માટે તેણે કોઈ નક્કર તબીબી (Medical) કે સ્વતંત્ર પુરાવા અદાલતમાં રજૂ કર્યા ન હતા.
  • સ્વેચ્છાએ અલગ રહેવું: પતિ દ્વારા CRPC કલમ ૧૨૫(૪) હેઠળ એવી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે પત્ની સ્વેચ્છાએ અલગ રહી રહી છે અને તેણે લગ્નજીવન પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ક્યારેય કોઈ પગલાં લીધા ન હતા. કૌટુંબિક અદાલતે આ બાબતને ધ્યાનમાં લીધી હોવા છતાં, એક સંતુલિત અભિગમ અપનાવીને પત્નીને પાયાની આર્થિક મદદરૂપે ભરણપોષણ આપવાનું નક્કી કર્યું હતું,.
  • પતિની અન્ય કૌટુંબિક જવાબદારીઓ: પતિ એક સિંગલ પેરેન્ટ (Single Parent) છે અને તેના પર તેની એક સગીર દીકરીના ઉછેર અને શિક્ષણની સંપૂર્ણ જવાબદારી છે, તે હકીકતને પણ અદાલતે ભરણપોષણની રકમ નક્કી કરતી વખતે ધ્યાનમાં લીધી હતી,.

સારાંશ : રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે કૌટુંબિક અદાલતના આ આદેશને યોગ્ય ઠેરવતા જણાવ્યું હતું કે અદાલતે તમામ કાયદાકીય સિદ્ધાંતો, પક્ષકારોની નાણાકીય સ્થિતિ અને કેસના તથ્યોનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરીને ખૂબ જ સમતોલ અને વ્યાજબી નિર્ણય લીધો છે,,. હાઈકોર્ટના મતે આ આદેશમાં કોઈપણ પ્રકારની ગેરકાયદેસરતા કે ભૂલ નથી, અને રૂ. ૮,૦૦૦ ની રકમ આ સંજોગોમાં મનસ્વી કે અન્યાયી કહી શકાય નહીં,,.

આપેલા હુકમ મુજબ, રિતુ ખત્રી વિરુદ્ધ નવનીત ખન્ના કેસમાં પત્ની દ્વારા દહેજ ઉત્પીડન અને શારીરિક-માનસિક ક્રૂરતાના ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા હતા, જેની વિગતો નીચે મુજબ છે:

પત્ની (અરજદાર) ના આક્ષેપો:

  • વધારાના દહેજની માંગણી અને ત્રાસ: પત્નીનો આક્ષેપ હતો કે લગ્ન પછી તરત જ તેના પતિ અને સાસુએ વધારાના દહેજ માટે તેને હેરાન કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓ તેને મેણા મારતા હતા, તેની સરખામણી પતિના અગાઉના લગ્નના દહેજ સાથે કરતા હતા અને શારીરિક તથા માનસિક રીતે ક્રૂરતા આચરતા હતા.
  • નવી માંગણીઓ: પત્નીના દાવા મુજબ, તેની માતાના અવસાનના સમયગાળા દરમિયાન પણ તેને હેરાન કરવામાં આવી હતી અને કાર તથા અન્ય સુવિધાઓ માટે નવી માંગણીઓ ઊભી કરવામાં આવી હતી.
  • દહેજનો સામાન અને સ્ટેમ્પ પેપર પર લખાણ: પત્નીએ જણાવ્યું હતું કે લગ્ન સમયે આપેલા ભેટ-સોગાદો અને દાગીના પતિના પરિવાર પાસે જ પડેલા છે. આ ઉપરાંત, પતિ સરકારી નોકરીમાં હોવાથી તેને ઓફિસમાં દહેજ ન લીધા હોવાનું ઘોષણાપત્ર (Declaration) આપવું પડતું હોવાથી, પતિએ પત્ની પાસે સ્ટેમ્પ પેપર પર વિશ્વાસમાં લઈને એવું લખાવી લીધું હતું કે કોઈ દહેજ માંગવામાં કે આપવામાં આવ્યું નથી.

પતિ (સામાવાળા) નો બચાવ:

  • પતિએ આ તમામ આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા હતા અને દલીલ કરી હતી કે પત્ની માત્ર પૈસા પડાવવા અને તેને તથા તેની સગીર દીકરીને હેરાન કરવાના હેતુથી કાયદાનો દુરુપયોગ કરી રહી છે.
  • તેણે જણાવ્યું કે પત્નીએ બદઈરાદાથી IPC ની કલમ 498-A (દહેજ ઉત્પીડન), 323 અને 406 હેઠળ ખોટા ફોજદારી કેસ નોંધાવ્યા છે.

કોર્ટનું અવલોકન અને તારણ:

  • પુરાવાઓનો અભાવ: હાઈકોર્ટે કૌટુંબિક અદાલતના તારણને માન્ય રાખ્યું કે પત્ની ક્રૂરતા અને દહેજ ઉત્પીડનના આ ગંભીર આક્ષેપોને કોઈ નક્કર તબીબી (Medical) રિપોર્ટ, પડોશીઓના સોગંદનામા, વીડિયો કે અન્ય સ્વતંત્ર પુરાવાઓ દ્વારા સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. પત્નીએ પોતાની ઉલટતપાસ (Cross-examination) માં પણ આ વાતનો સ્વીકાર કર્યો હતો.
  • નિર્દોષતાની ધારણા (Presumption of Innocence): કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર દહેજ ઉત્પીડન (498-A) નો ફોજદારી કેસ પડતર (Pending) હોવાના આધારે જ ભરણપોષણની કાર્યવાહીમાં પતિએ ક્રૂરતા આચરી છે તેવું સીધું માની લઈ શકાય નહીં. ફોજદારી કાયદાના મૂળભૂત સિદ્ધાંત મુજબ જ્યાં સુધી ગુનો સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી વ્યક્તિ નિર્દોષ છે, અને આ સિદ્ધાંત અહીં પણ લાગુ પડે છે.

આમ, કોર્ટે દહેજ ઉત્પીડન અને ક્રૂરતાના આક્ષેપોને પૂરતા પુરાવાના અભાવે ભરણપોષણની રકમ વધારવા માટેના આધાર તરીકે માન્ય રાખ્યા ન હતા.

આપેલા હુકમ મુજબ, રિતુ ખત્રી અને નવનીત ખન્ના વચ્ચેના લગ્નની ટૂંકી અવધિ (સમયગાળો) ભરણપોષણની રકમ નક્કી કરવામાં એક અત્યંત મહત્ત્વનું પરિબળ બની રહી હતી. તેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:

  • માત્ર ૫૭ દિવસના લગ્ન: પક્ષકારો વચ્ચેનો વૈવાહિક સંબંધ માત્ર ૫૭ દિવસના ખૂબ જ ટૂંકા સમયગાળા માટે જ ટક્યો હતો, જે આ કેસની એક નિર્વિવાદ અને મહત્ત્વની હકીકત છે.
  • ભરણપોષણ નક્કી કરવામાં તેની ભૂમિકા: હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જોકે માત્ર લગ્નની લંબાઈના આધારે જ CRPC ની કલમ ૧૨૫ હેઠળ ભરણપોષણનો અધિકાર નક્કી કરી શકાતો નથી, પરંતુ તે એક અત્યંત સુસંગત (relevant) પરિબળ ચોક્કસપણે છે.
  • જીવનશૈલી અને નિર્ભરતાનું મૂલ્યાંકન: લગ્નના આટલા ટૂંકા સમયગાળાને કારણે કોર્ટને એ મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ મળી કે પત્નીની પતિ પરની નિર્ભરતા (dependency) કેટલી હતી, બંનેની જીવનશૈલીમાં કેટલો સમય એડજસ્ટમેન્ટ થયું, અને બંને પક્ષોએ ખરેખર કેટલો સમય સમાન જીવનધોરણ (common standard of living) એકસાથે વિતાવ્યો છે.
  • સુપ્રીમ કોર્ટનો સંદર્ભ: સુપ્રીમ કોર્ટના પ્રખ્યાત ચુકાદા ‘રજનેશ વિરુદ્ધ નેહા (Rajnesh v. Neha 2020)’ નો હવાલો આપીને પતિ દ્વારા બચાવ કરવામાં આવ્યો હતો કે લગ્નનો ટૂંકો સમયગાળો એ ભરણપોષણના કેસમાં ધ્યાનમાં લેવા જેવું એક કાયદેસર રીતે માન્ય પરિબળ છે.
  • અદાલતોનું તારણ: રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે કૌટુંબિક અદાલતે (Family Court) ભરણપોષણની રકમ માસિક રૂ. ૮,૦૦૦ નક્કી કરતી વખતે પત્નીની શૈક્ષણિક લાયકાત, પતિની અન્ય જવાબદારીઓની સાથે સાથે આ ૫૭ દિવસના ટૂંકા લગ્નગાળાની હકીકતને યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લીધી હતી.

આમ, લગ્ન લાંબો સમય ન ટક્યા હોવાને કારણે કોર્ટે એ બાબત સ્વીકારી કે પત્નીને પતિની ઊંચી આવકમાંથી કોઈ મોટો કે સમાન હિસ્સો આપવાને બદલે માત્ર વાજબી અને સહાયક ભરણપોષણ (Supportive Maintenance) આપવું જ યોગ્ય છે.

રિતુ ખત્રી વિરુદ્ધ નવનીત ખન્ના કેસમાં પતિ (નવનીત ખન્ના) ની આવક ક્ષમતા અને નાણાકીય સ્થિતિ અંગે નીચે મુજબની દલીલો અને કોર્ટના અવલોકનો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા:

પત્ની (અરજદાર) ના દાવાઓ:

  • પત્નીએ કોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તેનો પતિ મિકેનિકલ એન્જિનિયર છે (M.I./Ph.D. સુધીનો અભ્યાસ) અને અમદાવાદની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્ડ ટેક્નોલોજી રિસર્ચ એન્ડ મેનેજમેન્ટ (સરકારી સંસ્થા) માં હેડ ઓફ ડિપાર્ટમેન્ટ અને એસોસિયેટ પ્રોફેસર તરીકે કાર્યરત છે.
  • પત્નીના દાવા મુજબ, પતિની માસિક આવક રૂ. ૧.૫ લાખ થી ૧,૮૦,૦૦૦ કરતાં વધુ છે.
  • આ ઉપરાંત, તે સરકારી આવાસ તથા અન્ય સેવાકીય લાભો ભોગવે છે અને હરિયાણાના કુરુક્ષેત્રમાં તેની સ્થાવર મિલકત પણ છે તેવો આક્ષેપ પત્નીએ કર્યો હતો.

પતિની રજૂઆત અને જવાબદારીઓ:

  • પતિએ પોતાની નાણાકીય વિગતો કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરી હતી અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેના નામે કોઈ પોતાની સ્થાવર મિલકત નથી.
  • પતિએ ખાસ ભાર મૂક્યો હતો કે તે એક સિંગલ પેરેન્ટ (Single Parent) છે અને તેની સગીર દીકરી (સોહમ) ના ઉછેર, શિક્ષણ અને ભવિષ્યની તમામ જરૂરિયાતોની સંપૂર્ણ જવાબદારી માત્ર તેના પર જ છે.

હાઈકોર્ટનું અવલોકન અને નિર્ણય:

  • આવકનો હિસ્સો વહેંચવાનો કોઈ નિયમ નથી: હાઈકોર્ટે પત્નીની એ દલીલ ફગાવી દીધી કે પતિ વધુ કમાય છે એટલે ભરણપોષણની રકમ વધુ જ હોવી જોઈએ. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભરણપોષણ માટે એવો કોઈ ચોક્કસ નિયમ (Straight-jacketed formula) નથી કે પતિની આવક વધુ હોય એટલે પત્નીને તેની આવકનો અડધો કે મોટો હિસ્સો મળવો જ જોઈએ.
  • ભરણપોષણનો ઉદ્દેશ્ય: કોર્ટે નોંધ્યું કે ભરણપોષણનો મુખ્ય હેતુ પત્નીની જરૂરિયાતો અને સંજોગો અનુસાર વાજબી આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાનો છે, નહિ કે પતિની આવકમાંથી અયોગ્ય આર્થિક લાભ (Unjust enrichment) મેળવવાનો કે આવકની વહેંચણી કરવાનો. ભરણપોષણની કાર્યવાહી એ મિલકત કે આવકના વિભાજન સમાન નથી.
  • નાણાકીય જવાબદારીઓનું સંતુલન: હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે કૌટુંબિક અદાલતે (Family Court) ભરણપોષણની રકમ નક્કી કરતી વખતે માત્ર પતિની ઊંચી આવક જ નહીં, પરંતુ એક સિંગલ પેરેન્ટ તરીકે તેની સગીર દીકરી પ્રત્યેની જવાબદારીઓ અને નાણાકીય પ્રતિબદ્ધતાઓને પણ ખૂબ જ યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લીધી છે.

આમ, કોર્ટે એ બાબત સ્વીકારી કે પતિની આવક ભલે વધુ હોય, પરંતુ લગ્નનો અત્યંત ટૂંકો સમયગાળો, પત્નીની પોતાની કમાવવાની ક્ષમતા અને પતિ પર રહેલી અન્ય કૌટુંબિક જવાબદારીઓને સંતુલિત જોતાં, માસિક રૂ.૮,૦૦૦ નું ભરણપોષણ તદ્દન વ્યાજબી છે

ખાસ નોંધ: આ ફક્ત કેસની જાણકારીના સંદર્ભમાં એક પરિપ્રેક્ષ્ય લેખન માટેની સમજણ માત્ર છે; અંતિમ નિર્ણય અને આધાર નામદારશ્રી હાઇકોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલ મૂળ ચુકાદો અને તેમનાં રેકર્ડ પર રહેલ મૂળ વિષય વસ્તુને જ અંતિમ સમજવું, અહીં લેખમાં આપવામાં આવેલ જાણકારીને નહિ. આ સાથે નીચે વેબકોપી જોડેલ છે.

error: Content is protected !!